• Probeer zoveel mogelijk gebruik te maken van het materiaal dat je ter plaatse vindt bij het voorbereiden van je programma's. Is er een dennenbos in de buurt? Speel dan eens met denappels in plaats van met knikkers. Knutselen met de lege petflessen die je anders toch weggooit … Je hebt echt geen groot en duur materiaal nodig om leuke spelen in elkaar te steken.
• Geen (tenten)kamp zonder sjorren. Vaak gebruik je daarvoor natuurvezeltouw. Toch bestaat er een kunststofvezeltouw dat veiliger, goedkoper en milieuvriendelijker is: polypropyleen-splijtvezel.
• Natuurvezeltouw is op termijn duurder. Polypropyleentouw is weliswaar duurder bij aankoop, maar het gaat veel langer mee (minstens tien jaar). Natuurvezeltouw kan na anderhalf kamp al versleten zijn, zeker als de sjorringen weer en wind moeten trotseren. Natuurvezeltouw knapt sneller bij wrijving met harde voorwerpen. Kunststoftouw is daar beter tegen bestand, maar zou kunnen smelten door de wrijvingswarmte. Oppassen dus voor te veel wrijving.
• Zorg ervoor dat je sjortouw de ‘normale’ levensduur haalt. Als je het goed onderhoudt, gaat het touw heel lang mee. Zowel kunststof- als natuurvezeltouw berg je het best op in een droge, stofvrije ruimte. Dan kan je het langdurig en veilig gebruiken.
• Op sommige kampplaatsen lig al sjorhout klaar voor je. Als alle kamperende groepen die houtstapel goed onderhouden, gaan de balken jarenlang mee. Zonder dat ze telkens moeten worden vervoerd. Indien er op je kampplaats geen sjorbalken liggen, probeer dan elders in je kampgemeente sjorhout op de kop te tikken. Dan spaar je alvast het vervoer van thuis naar de kampplaats uit. Misschien kan je sjorhout ter plaatse huren van een andere groep of een boer uit de buurt. Soms kan je sjorhout verkrijgen via een boswachter. Om de boswachter in jouw kampgemeente in Vlaanderen te kennen, neem je best contact op met het provinciaal meldpunt van het Agentschap voor Natuur en Bos. Koop je toch hout? Kies dan FSC-hout. FSC staat voor Forest Stewardship Council (Raad voor Duurzaam Bosbeheer). Het FSC-label duidt aan dat het houtproduct uit bossen komt die op een duurzame wijze worden beheerd. Dat houdt in dat de boseigenaar rekening houdt met het milieu, de inheemse bevolking, de arbeidsrechten en de economische leefbaarheid.
• Ook bij de inkleding van je thema hoef je geen vierkante meters panelen te maken als decor. Waarom neem je niet een aantal elementen uit de omgeving waar je je thema rond opbouwt? Misschien zie je vanop de kampplaats wel een ruïne van een burcht staan of misschien loopt de beek vol verhalen wel langs de weide of staat het kamp middenin het kabouterbos …
• Sommige dingen kan je even goedkoop - of zelfs goedkoper - vlakbij de kampplaats kopen. Informeer je vooraf.
• Probeer zoveel mogelijk afval te voorkomen. Je hoeft dan niet eindeloos over en weer te rijden naar het containerpark in de buurt. Zie ook bij het afvalhoekje.

Natuurkampconstructies

Plan je bouwactiviteit aan het begin van je kamp. Dan kan je nog lang van je kampconstructie genieten. Je kamp mag dan primitief en sober zijn, toch kan je je comfort verhogen door leuke extra's te sjorren. Met touw en balken leg je een brug over een beekje of creëer je een uitkijktoren, een zit- of vertelhoek, een arena, een schommelzitbank, een spreekgestoelte … Of wat dacht je van een afvalpark, zonneboilerdouche, waterzuiveringsinstallatie, hooikist of bakstenen broodoven?

Zonnewijzer

Als de zon de tijd aanwijst, heb je geen horloge meer nodig. Maak je eigen zonnewijzer op een open plek zonder schaduw van bomen, gebouwen of tenten. Plant een paal of sjorbalk loodrecht in de grond. Trek met een touw een cirkel rond de paal. Houd nu je horloge in de gaten en sla om het uur een tak in de grond. Plaats de tak exact op de plaats waar de schaduw van je paal de cirkelomtrek kruist. Kerf in de tak het juiste uur. Of leg keien naast de tak. Vier keien duiden aan dat het tijd is voor het vieruurtje.
Zo kan je overdag en bij zonneschijn het uur aflezen door te kijken waar de schaduw van de paal valt. Je kan je zonnewijzer ‘menselijker’ maken door de paal uit te trekken en zelf in het midden van de cirkel te gaan staan. De schaduw van je lichaam vertelt je hoe laat het is.

Sauna

Lekker relaxen in je zelfgemaakte zonnesauna! Met touw, takken, sjorhout en een plastic zeil maak je een afgesloten ruimte in volle zon. Houd de constructie laag, want warme lucht stijgt. Maak je sauna wind- en waterdicht. Zwarte plastic is ideaal, want donkere kleuren absorberen de zonnewarmte, terwijl wit het zonlicht weerkaatst. Leg eventueel een zeil op de grond om op te zitten.

De zon warmt je sauna op. Indien nodig kan je bijverwarmen met hete keien. Leg grote, droge keien in een houtvuur. Gebruik geen natte keien uit de beek, want die kunnen uit elkaar spatten door de hitte. (Ideaal zijn vuurvaste stenen, vulkaansteen, basalt of speksteen. Kalksteen is niet aangewezen.) Na een paar uur in de houtskool zijn de keien gloeiend heet. Haal ze voorzichtig uit het vuur (met een zandspade) en leg ze in je sauna. Scherm de keien af, zodat niemand zich eraan verbrandt. (Leg ze eventueel in een gegalvaniseerde emmer.) Af en toe giet je er een eetlepel water op, waardoor je hete stoom produceert.

Op bewolkte dagen zijn de hete keien de enige warmtebron voor je sauna. Gooi dan dekens of slaapzakken op de constructie om ze te isoleren. Blijf niet te lang zitten in je sauna, hooguit tien minuten. Na elke saunabeurt begiet je elkaar met koud water.

Afvalpark

Sjor met enkele palen een 'kader' op vier poten. Hier kan je alle afval verzamelen in bakken of plastic zakken. (Deze kan je vastbinden aan de palen.) Wat leuke tekeningen erbij en iedereen weet wat waar hoort.