Speeltechnieken

Bij het spelen in de natuur kan je rekening houden met het verschil in opvatting over de natuur. Je wisselt een zeer actief lichamelijke opdracht af met een discussieopdracht, een rustige zoektocht of eerder een filosofisch moment over de grote vragen van het leven.

Als leiding kan je inspelen op die uitdagende elementen van het bos. Daag de kinderen uit om over een beek te springen of over een boomstam te lopen. Let er wel op dat het niet gevaarlijk wordt.

Vertragingstechnieken: Bind een tak dwars tussen de enkels van de spelers. Zo is het moeilijk om door de struiken te lopen. Zonder schoenen of met een bekertje water op je hoofd, zal je ook beter uitkijken waar je je voeten zet.

Verplaatsingstechniek: In je spel kunnen figuren zich enkel langs de paden verplaatsen uit schrik dat er anders een denappel op hun hoofd valt (toegegeven, het is iets minder hard dan een kokosnoot). Anderen lopen met een of andere handicap sneller op de paden dan in het bos zelf. In het bos moet je bijvoorbeeld steeds hand in hand per drie spelers lopen omdat een bosgeest je kan aantikken en dan ben je natuurlijk je leventje kwijt.

Roepen kan je beperken door je spel zo te maken dat stilte voordeel biedt. Bij een sluipspel bijvoorbeeld, verraden de lawaaimakers zichzelf. Stilte kan ook voor meer geheimzinnigheid zorgen bij het volbrengen van een serieuze missie, op de uitkijk liggen, briefjes doorgeven, boodschappen seinen en met verrekijkers het bericht opvangen. Wie weet, moet je gezicht om een of andere reden wel ingepakt worden. Spreken gebeurt dan met handen en voeten. Er zijn verschillende volkjes, met elk hun taal.

Een omgevallen woudreus kan je tot de volgende uitdaging inspireren: ga met de hele groep aan één kant staan, en help elkaar over de boom heen, maar zodat niemand ook maar even de boom raakt. Gebeurt dat wel, dan moet de hele groep herbeginnen. Het spel is voorbij als iedereen aan de andere kant van de boom is geraakt. Als variant hierop kan je gebruik maken van ander materiaal dat je in het bos vindt.

Bos- en natuurspelen

• Verklein je ecologische voetafdruk! (pdf, 74 KB)is een bosspel voor 8- tot 12-jarigen over de ecologische voetafdruk. De bijlage kan je hier (pdf, 141 KB) vinden.
• Candle in the wind (pdf, 63 KB) is een dorpsspel voor 16- tot 18-jarigen over het milieu.
• Anders Bossen (pdf, 8.03 MB) is een spelpakket met 30 bosvriendelijke spelen.
• Natuur in een koffer (pdf, 847 KB)is een spelpakket met 30 natuurvriendelijke spelen.
• Bouw een ecologische stad (pdf, 87 KB)... een spel voor 12-16 jarigen. De bijlage kan je hier (pdf, 45 KB) vinden.

Bijlagen bij enkele spelen uit het spelpakket Natuur in een Koffer:

• Spel 8: De Lymebacterie (pdf, 241 KB)
• Spel 10: De eenzame sprookjesschrijver (pdf, 44 KB)
• Spel 21: De Levende pyramide (pdf, 1.01 MB)
• Spel 25: Strijd der biotopen deel 1 (pdf, 73 KB) , deel 2 (pdf, 107 KB)
• Spel 27: Uilen en muizen (pdf, 722 KB)

(pdf, 1.01 MB)Klik hier voor meer bosspelen. En hier voor meer natuurspelen.
Ook in Buiten Benen, handboek voor natuurvriendelijk spelen vind je heel wat spelen voor elk seizoen!

Natuurvriendelijke groepsindelingen

• Seizoenen: alle spelers die respectievelijk in de lente, zomer, herfst of winter geboren zijn, gaan per seizoen staan. Randgevallen worden overgeheveld naar een andere groep bij ongelijke verdeling.
• Schoenenworp: alle spelers doen één schoen uit en werpen die op een hoop. De spelbegleieder verdeelt de schoenen willekeurig in gelijke hoopjes (= ploegen). De spelers zoeken hun schoen terug en blijven bij die ploeg.
• Geuren: kies zoveel geuren als ploegen. Geef elke speler een geur. Wrijf bijvoorbeeld wat look of ui op hun hand. De spelers ruiken wie bij hen in de ploeg zit.

Meer manieren om je spelersgroep in verschillende ploegen te verdelen vind je hier.

Quizvragen

MAGDA-quiz (Steunpunt Jeugd, 2009)

Kampvuurtje stoken. Hout sprokkelen in het bos. Dammen bouwen in de beek. Vrij spelen in de natuur. Paddenstoelen plukken in het bos. Magda eigenlijk?
Er wordt verwacht dat jeugdwerkers heel de wetgeving en de daarbij horende rechten en plichten kennen. Maar door de overvloed aan regels en wetten is het soms moeilijk om door de bomen het bos nog te zien. Fris je kennis op van de spelregels in Vlaamse bossen en natuurgebieden, met deze gratis te downloaden Magda-quiz. Print deze 25 quiz-fiches en vouw elke bladzijde dubbel. Zo krijg je als echte quizmaster fiches met telkens een vraag en drie antwoordmogelijkheden. Op de achterkant staat het antwoord en wat meer uitleg. Veel quizplezier!
http://www.steunpuntjeugd.be/publicatie/detail/1618

Klik hier voor quizvragen over natuurbeleid en -wetgeving.
Klik hier voor quizvragen over natuurvriendelijk spelen.
Klik hier voor weetvragen over de natuur.
Klik hier voor meerkeuzevragen over de natuur.
Klik hier (doc, 27 KB) voor quizvragen over bos. En hier (doc, 57 KB) als je wil lezen hoe je zo een bosquiz kan organiseren.

Klik hier voor nog meer quizen en opdrachten.

Duels tussen spelers van twee partijen

Afhankelijk van het spel dat je speelt en de leeftijdsgroep, kan je gebruik maken van volgende duels. Als je zelf een beetje zoekt, vind je er wellicht nog andere.

dassenroof:

• Beide spelers hebben een das die achteraan een 20-tal centimeter uit de broek hangt en die je probeert uit mekaars broek te trekken
• Een papieren staart (lang touw met papiertje dat op de grond sleept in je broek steken) die je bij elkaar moet aftrappen (en oprapen!)
• De spelers hebben een woldraadje om zich van een bepaalde kleur dat je moet lostrekken om het duel te winnen
• Elke speler heeft een wasknijper en moet deze op de kleding van de tegenspeler proberen vast te knijpen vooraleer de andere hierin slaagt

schaar-steen-papier:

• Beide spelers houden de handen achter de rug en maken met één hand een bepaald gebaar: een ‘steen’ (vuist), een ‘schaar’ (2 vooruitstekende vingers) of een ‘blad’ (vlakke hand).
• Beide spelers tonen op hetzelfde moment hun hand en kijken wie er wint.
• Een schaar kan het blad knippen, blad kan een steen omwikkelen, een steen maakt de schaar bot.
• Hebben beide spelers hetzelfde gebaar, dan wordt er opnieuw gespeeld tot er een winnaar is.

Probeer dit ook eens met

water-spons-vuur:

• Water (vlakke hand, handpalm naar onder) dooft vuur maar wordt opgeslorpt door de spons.
• De spons (vuist) slorpt water op maar verbrandt in het vuur.
• Vuur (vlakke hand, handpalm naar boven) verbrandt de spons maar wordt gedoofd door water.

Andere:

• beide spelers staan tegenover elkaar in pomphouding (handen en voeten op de grond, benen gestrekt naast elkaar) en trachten elkaar onderuit te trekken
• wie wordt aangetikt, vraagt aan de tikker een raadseltje. Als deze het antwoord weet, wint hij, anders wint de tikker.
• elkaar kunnen raken met denappels
• hanengevecht: op één been staan, proberen elkaar omver te duwen
• ieder trekt een haar uit, wie het kortste trekt, wint
• met een dobbelsteen gooien, de hoogste (of laagste) wint
• strootje trek: ieder neemt een grasspriet of strootje en deze worden in elkaar gehaakt. Je trekt allebei. Degene van wie het grassprietje breekt, verliest.
• kruis of munt gooien
• met een blaadje of eikeltje gooien, diegene bij wie het steeltje ligt, wint
• stokjessabelen: iedereen heeft een stokje van ongeveer 30 cm, als je iemand tegen komt, moet je sabelen. Diegene van wie het stokje het eerste breekt, verliest. Dit kan je natuurlijk ook met spaghettisprieten in plaats van stokjes spelen.
• een noot (eikel, paardenkastanje …) zo dicht mogelijk bij een boom werpen of een steentje zo dicht mogelijk bij een takje
• met watergeweertjes schieten, wie de andere het eerst nat maakt, wint
• hoofddoek (of lintje rond het hoofd) van elkaar afpakken
• even-oneven: