EHBO en medicatie op weekend / op kamp: wat mag en niet mag!

Misschien heb je in de media wel wat opgevangen rond het geven van medicatie aan kinderen op school en in de jeugdbeweging. Want een kind kan wel eens ziek worden als je op verplaatsing bent. En wat doe je dan? Mag je zomaar zelf medicatie geven? In de wet staat dat je geen medicatie mag toedienen aan kinderen of medeleiding. Ook niet als je dit geneesmiddel kan verkrijgen zonder voorschrift, zoals pijnstillers. Als een kind of medeleiding een allergische reactie of nevenwerking zou krijgen op het gekregen geneesmiddel, kan de leiding immers aansprakelijk gesteld worden.

Wat mag je dan wel doen?

Bij kinderen mag je enkel de medicatie geven die op de medische fiche vermeld staat. Als andere medicatie nodig is, ook voor hoofdpijn of buikpijn, moet je altijd een arts en/of apotheker contacteren. Medeleiding kan wel naar een bepaald geneesmiddel vragen. Als dit medicijn in de EHBO-koffer aanwezig is, mogen zij dit wel nemen. Want dan vraagt je medeleiding naar een gekend middel en kent hij of zij dus de nevenwerkingen.

Kortom:

• Zorg ervoor dat je van iedereen een ingevulde medische fiche bij hebt op verplaatsing (zie verder)
• Geef kinderen alleen medicatie die op de medische fiche staat vermeld
• Is het kind ziek en denk je dat er andere medicatie nodig is, raadpleeg dan altijd een arts en/of apotheker. Dit geldt ook voor medicatie die je zonder voorschrift kan krijgen.
• Medeleiding kan wel vragen naar gekende middelen die in de EHBO-koffer aanwezig zijn

Een goede EHBO-koffer kan je aankopen of ontlenen

Met een EHBO-koffer heb je de belangrijkste spullen om eerste hulp toe te dienen steeds binnen handbereik. Belangrijk is dat de hele leidingsploeg weet waar de EHBO-koffer zich bevindt op de kamp- of weekendplaats en wat de inhoud ervan is.
Onderaan deze pagina vind je een voorbeeld voor de samenstelling van een algemene EHBO-koffer en van een pakketje voor tochten.

• Bij Jeugd Rode Kruis kan je een eerstehulprugzak kopen die werd samengesteld op maat van het jeugdwerk. Een rugzak kost 160 euro (incl verzendkosten). Maar je kan er nu ook een winnen, voor meer info klik hier.

• Bij Het Vlaamse Kruis kan je een uitgebreide EHBO-koffer kopen.

• Je kan ook beroep doen op een huisarts of een apotheker om een EHBO-koffer samen te stellen.

• Bepaalde gemeentelijke jeugddiensten geven EHBO-koffers in bruikleen.

Volgde je reeds vorming?

Als jeugdleider heb je best wat kennis over EHBO. Enkele organisaties voorzien hiertoe de nodige vormingen voor je leidingsploeg. Je kan natuurlijk ook zelf een EHBO-vorming organiseren met de hulp van een arts of een verpleegkundige. Wellicht kan je ook een dergelijke EHBO-sessie meepikken op een vormingscursus van je jeugdkoepel. En wie weet organiseert de jeugddienst of jeugdraad wel eens zoiets. Ogen open houden dus!

• Bij het Jeugd Rode Kruis kan je een ‘eerste hulp initiatie voor jeugdleiders’ aanvragen.

  • Inhoud: de inhoud van een EHBO-koffer, het aanleren van het verzorgen van de meest voorkomende wonden, de benadering van een ongevalssituatie en het correct verwittigen van de 112.

  • Duur: 2 à 3 uur voor maximum 20 leiders

  • Kostprijs: 75 euro (vervoersonkosten en een handboek voor elke deelnemer inbegrepen).

  • Praktisch: Je vraagt de sessie 1 maand vooraf schriftelijk aan bij een lokale afdeling of bij de provinciale zetel. 

• Bij het Vlaamse Kruis kan je terecht voor een vormingsavond voor EHBO in jeugdverenigingen. Bekijk in overleg met een plaatselijke Vlaamse Kruis afdeling wat voor jouw jeugdwerkvereniging haalbaar / wenselijk is.
   

Medische fiches en een medisch logboek

Een medische fiche is een invuldocument dat je best voor het weekend / het kamp door de ouders/voogd van je leden laat invullen. Ingevuld krijg je een goed beeld van de gezondheidstoestand van degene die meegaat. Soms is er ook medicatie voorgeschreven. Je maakt dan best een overzichtslijstje op van wie wanneer welke medicatie dient te krijgen. Je zorgt er voor dat deze (persoonlijke) informatie in de buurt van de EHBO-koffer ligt maar dat enkel de begeleiding en/of de EHBO-verantwoordelijke hier inzage in hebben. Na het weekend / het kamp vernietig je deze medische fiches best. Je mag immers niet zomaar persoonsgebonden gevoelige informatie bijhouden. Ook de opgevraagde SIS-kaarten en kleefbriefjes van het ziekenfonds bewaar je best op dezelfde centrale plek. In het lijstje onderaan deze pagina vind je een voorbeeld van een medische fiche. Wellicht kan je bij je landelijke koepel ook dergelijke versie verkrijgen.

Een medisch logboek is een soort van notitieboekje of bundeling van steekkaarten waar je het nodige noteert elke keer dat je een deelnemer verzorgt of medicatie toedient. Op die manier kan iedereen van de leidingsploeg nagaan welk kind welke verzorging of medicatie heeft gekregen. Noteer die informatie op individuele pagina’s/steekkaarten. Hou ze in elk geval bij per kind. Zelfs de meest onschuldige kwaaltjes en hun behandeling noteer je in dat boek. Sommige kwalen beginnen immers met bedrieglijk banale klachten maar blijken achteraf ernstiger dan gedacht. Vermoeidheid, vage hoofdpijn of spierpijn kunnen bijvoorbeeld het symptoom zijn van het begin van de ziekte van Lyme (tengevolge van een tekenbeet). In dat geval vormen je nota’s een belangrijke informatiebron voor de arts.
Naast het voorbeeld van medische fiche krijg je ook nog een voorbeeld van de inhoud van zo’n individuele steekkaart. Het komt er gewoon op neer dat je weet wie wanneer met welke klacht kwam en hoe en door wie hierop gereageerd werd. Je kan dit dus ook in een eenvoudig rooster invullen.

Wie wordt de EHBO-verantwoordelijke?

Om alles wat met EHBO te maken heeft goed te regelen voor en tijdens het weekend / het kamp spreek je best ruim voor het kamp af wie hiervoor verantwoordelijk is. Die persoon moet, op basis van gezond verstand, vorming en ervaring, weten wanneer en hoe je een probleem zelf kan behandelen en wanneer en hoe je professionele hulp moet inroepen. De EHBO-verantwoordelijke is best iemand die steeds aanwezig is op de verblijfplaats. Spreek ook af waar hij of zij allemaal voor zorgt. En spreek zeker ook af wie wat doet bij afwezigheid van de EHBO-verantwoordelijke. In onderstaand lijstje vind je zijn of haar takenpakket:

• Bijhouden van medische fiches en deze meegeven bij een bezoek aan een huisarts of ziekenhuis
• Zorg voor ziekenkamer of ziekentent
• Samenstelling van en zorg voor het EHBO-materiaal (onderaan vind je een inventaris voor een EHBO-koffer)
• Verrichten wondverzorging
• Toedienen vaste medicatie
• Bijhouden medisch logboek
• Doorgeven aan de begeleiding van noodzakelijke informatie  over deelnemers met astma, suikerziekte, epilepsie en andere aandoeningen. Deze medische gegevens behandel je met discretie!

Sla er de EHBO-brochure voor jeugdleiders op na!

Het Jeugd Rode Kruis werkte een publicatie uit op maat van jeugdleiding. Altijd handig om bij de hand te hebben, alhoewel het zeker een degelijke vorming niet vervangt. 'Eerste hulp voor jeugdleiders' leert je de meest voorkomende wonden verzorgen: een schaafwonde, een bloedneus, een tekenbeet … Ook kan het je wat voor bereiden op wat je moet doen bij aandoeningen als een hersenschudding, een hitteslag en diabetes. Het boekje kost slechts 2 euro. Bestellen kan bij jeugdrodekruis@rodekruis.be

Al gehoord van irriterende rustverstoorders?

De zomermaanden zijn de kampperiode bij uitstek. In deze periode lonkt het groen. Het zonnetje nodigt immers uit om volop van de natuur te genieten. Buiten spelen kan echter ook een minder leuk kantje hebben. Je let dus best op voor gevaarlijke planten of insecten. Contact hiermee kan al vlug voor heel wat ongemak of zelfs hevige pijnen zorgen.
Om iedereen hiervan goed op de hoogte te houden stelde de afdeling Toezicht Volksgezondheid een aantal informatiefolders samen om je te wijzen op deze rustverstoorders. Als je weet waar je op moet letten kan je heel wat ongemakken voorkomen. Je kan de folders op hun website downloaden:

• Berenklauw
• Eikenprocessierups
• Hantavirose
• Insecten
• Teken
• Vossenlintworm
• Zonnebrand

Ook hun informatie over luizen kan van pas komen.